Mijn huis is een Luxe Motor!

Mijn huis, De 4 Vaargetijden, is een Luxe Motor!

Ik ben een scheepshond en mijn huis is een schip! Maar dat wisten jullie al lang.

In een vorige blog heb ik al verteld over wat je aan de buitenkant kan zien en over de buik van het schip, zeg maar het interieur. Dat is natuurlijk heel belangrijk, want dan weet je tenminste waar jou bed en mijn mand staat. En dat er een kombuis is om lekkere dingen op tafel te toveren.

Toch heb ik je nog niks verteld over het soort boot waarop ik woon. De ene auto is toch ook de andere niet? Of je nu rijdt met een Ferrari of een kever…. dat is toch ook niet hetzelfde?

Zo zijn er ook heel veel verschillende scheepstypes! Mijn huis-boot is gebouwd in 1924 te Muntendam, ergens in het verre Nederlandse Groningen.. Dat is al een echte oldtimer dus. Het scheepstype heeft best een gekke naam: “Luxe Motor”. Hoe komen ze daar nu bij?

In de tijd, toen De 4 Vaargetijden nog heel jong was, voeren er nog voornamelijk zeilschepen als vrachtschip. Dat waren vaak Tjalken. Hier zie je er enkele onderweg:

zeilende tjalken

Een tjalk is een schip met een platte bodem, om ook op heel ondiep water te kunnen varen en zo alle dorpjes aan de rivieren en kanalen te kunnen bereiken. Ze vervoerden zo’n 50 ton vracht. Dat klinkt niet zo veel, maar het alternatief was kar en wagen…. en die namen heel wat minder mee! De schipper en zijn familie woonden waar er plaats was: voor de mast en onder de helmstok (dat is die horizontale stuurstok op het achterschip). Daar was nergens stahoogte en ook zeker niet ruim bemeten!

Wonen onder de helmstok

Er varen nog Tjalken uit die tijd rond. Waar vroeger het ruim was, de plaats voor de lading, is nu een ruime woning met raampjes. Op de Oude Leie komen we nog zo’n oude knakker tegen:

Tjalk op de Leie

Tot zover de tjalken! Nu de Luxe Motors…

Na de 1e wereldoorlog was de verbrandingsmotor eindelijk betrouwbaar genoeg om in te bouwen in een schip. Zeilen waren niet meer nodig! Het achterschip kreeg een andere vorm, om de motor een goede plaats te geven en het water mooi langs de schroef te laten stromen. De Luxe Motor kreeg een “geveegde kont”. Dat klinkt alsof er iedere dag geborsteld wordt, zoals mijn baasje met mijn vacht doet. Of dacht jij meer aan het toiletbezoek? Nee, volgens Maurits wilt dat zeggen dat de romp bij het achterschip gebogen omhoog gaat… Ik blijf het maar raar vinden, maar mij hebben ze niks gevraagd!

Omdat er nu geen giek ( stuk hout onderaan het grote zeil van een zeilboot) meer over het achterdek moest zwaaien, was er boven de motor plaats voor een huisje achterop het schip. Zo kreeg de schipper een echt stuurhuis, met een dak en rondom ramen. Hij kon dus droog en warm staan sturen. Achter het stuurhuis was nog plaats over voor de roef. dat is het huis van de schipper en zijn gezin. In deze roef kon je gewoon rechtop staan. (Als je tenminste niet zo lang bent uitgevallen als mijn baasje Maurits!) En er waren ramen om licht in huis te brengen.

Je kan je voorstellen dat het een hele luxe was in vergelijking met de tjalken! En zo was de naam compleet: luxe motor!

De eerste Luxe motors kregen nog wel een zeiltuig, omdat het nog verplicht was. Het was meer een hulp bij wind van achter: dat spaarde weer brandstof. Daar komt de zuinige Hollandse inslag weer tevoorschijn! Al snel werd de mast aangepast om als laadboom te kunnen dienen. Handig als je zelf de lading in of uit het schip kunt takelen! Zodra er meer goed uitgeruste havens kwamen, was ook dat niet meer nodig. De mast werd ingekort en diende enkel nog voor het dragen van vlaggen en lichten.

Hier zie je zo’n Luxe Motor, in dezelfde tijd gebouwd als mijn huis-boot, direct na de tewaterlating:

Luxe motor in 1925

Zo, nu weet je dat De 4 Vaargetijden een Luxe Motor scheepstype is en waarom dat zo genoemd wordt!

Wat zeg je? Mijn huisboot ziet er toch heel anders uit? Ja, dat klopt! Onder de handen van Olga en Maurits veranderde mijn huisboot van vrachtschip in een hotelschip. Dat gebeurde voor mijn tijd, maar dat verhaal zal ik je in een volgende blog zeker eens vertellen. Alles uit goed bron vernomen….

Noty